Voorbereid op grootschalige instroom van gewonde militairen: ketenbrede regionale oefening
Hoe zorgen we er als regio voor dat we voorbereid zijn op een situatie waarin een grote hoeveelheid gewonde militairen instroomt in de acute zorg? En wat als die instroom langere tijd aanhoudt? Een scenario waarvan iedereen hoopt dat het nooit werkelijkheid wordt, maar dat centraal stond tijdens de ketenbrede tabletop-oefening die netwerkbureau Acute Zorgregio Oost, in samenwerking met Trimension, organiseerde op 10 februari bij Van der Valk in Lent.
Samen met partners uit de gehele (acute) zorgketen en vertegenwoordigers van Defensie verkenden we wat dit betekent voor de regio. Het doel: inzicht krijgen in onze paraatheid en ontdekken welke knelpunten nog aandacht vragen om de zorgcontinuïteit in zo’n situatie te blijven borgen.
Voorbereid zijn begint met samen oefenen
De actuele geopolitieke situatie maakt duidelijk dat een militair conflict niet ondenkbaar is. Wanneer honderden gewonde militairen naar Nederland worden overgebracht, ontstaat aanzienlijke druk op de (acute) zorgketen. Bovendien vraagt dit om nauwe samenwerking tussen Defensie en de civiele zorg. Door dit scenario gezamenlijk te verkennen in een oefenomgeving, krijgen we inzicht in eventuele knelpunten en ontdekken we tegelijk waar onze kracht ligt als regio.
“De uitdaging waar we voor staan raakt ons allemaal, persoonlijk, regionaal én landelijk. Juist daarom is het zo belangrijk dat we niet afwachten, maar nu samen duidelijke afspraken maken en ons als keten écht voorbereiden. Alleen dan zijn we als regio klaar wanneer het erop aankomt.” | Hans Schoo, waarnemend voorzitter ROAZ Acute Zorgregio Oost
Betrokkenheid vanuit de hele keten: van eerste opvang tot langdurige nazorg
Aan de oefening deden vertegenwoordigers uit de hele acute zorgketen mee: huisartsenzorg, ambulancediensten, ziekenhuizen, VVT-instellingen, GGZ, apotheken, Rode Kruis, GHOR, LCPS en Defensie . Zij verkenden aan twee parallelle tafels (een bestuurlijke/strategische en een operationeel-tactische) wat een langdurige instroom van gewonde militairen betekent voor hun eigen organisatie en voor de regio als geheel. Daarbij kwamen drie fases aan bod:
- Instroom & triage | Hoe organiseren we de eerste opvang? En hoe maken we keuzes waarbij de reguliere acute zorg door kan blijven gaan?
- Medische zorgverlening en doorstroom | Hoe houden we de zorgverlening vol als de instroom aanhoudt? Denk aan ziekenhuiscapaciteit, doorstroom naar vervolgzorg, beschikbaarheid van personeel en middelen.
- Opvang & nazorg | De zorg eindigt niet na de acute fase. Op langere termijn spelen onder andere huisartsen, VVT-instellingen, GGZ en revalidatie een belangrijke rol. Hoe organiseren we dit?
Belangrijke opbrengsten van de bijeenkomst
De bijeenkomst leverde een aantal eerste inzichten op die de komende periode verder uitgewerkt worden:
- Urgentiebesef is versterkt
We kunnen als regio niet wachten op landelijke besluitvorming. We moeten nu starten met voorbereiden: afspraken aanscherpen, voorraden aanleggen en processen inrichten om snel te kunnen handelen wanneer dat nodig is. - Gezamenlijk mandaat is noodzakelijk
Om in een crisissituatie snel en effectief te kunnen beslissen, moeten we als ROAZ nu al afspraken vastleggen over duidelijke mandaten. Dit staat in maart op de bestuurlijke agenda. - Ketensamenwerking én weerbaarheid in de eigen organisatie zijn beide van belang
Scenario’s van deze orde vragen om intensieve samenwerking. Organisaties zijn onderling afhankelijk: wat opstroopt in één schakel, raakt de rest van de keten. Tegelijk moet iedere organisatie werken aan de eigen weerbaarheid.
“Je kunt niet álle scenario’s oefenen, maar door vaak te oefenen word je wendbaarder. Je leert sneller schakelen wanneer het echt nodig is.” | militair arts.
Op weg naar de real-life oefening in november 2026
De opbrengsten van deze bijeenkomst worden gebundeld en uitgewerkt. De komende maanden werken netwerkbureau AZO en de ketenpartners aan het aanscherpen van afspraken, het verkennen van benodigde regionale besluiten en het verbeteren van de onderlinge afstemming. Op 24 november 2026 volgt een real life-oefening waarin deze inzichten in de praktijk worden getoetst.
Foto: Vakblad Crisismanager